یادداشت سردبیر

         خرد ما را به دانش رهنمون است

                                                حساب عشق از اين دفتر برون است

      محيط زيست مجموعه اي بهم تنيده از عوامل موثر بر منابع طبيعي مانند خاك ، آب ، جنگل و مرتع است كه به عنوان سرمايه هاي ارزشمند ملي بايد در حفاظت و توسعه آنها كوشيد. حفاظت از محيط زيست نيز خود در گرو آگاهي و خرد اجتماعي يا ملي است. تنها كشورهايي توانسته اند در نگهداري و توسعه منابع طبيعي خود موفق باشند كه از پشتوانه محكم خرد ملي برخوردار بوده اند. روشن است كه هر چه دانش ملي يك كشور قوي تر باشد بر خرد ملي‌آن نيز افزوده خواهد شد. ليكن بايد مكانيسمهايي وجود داشته باشد تا دانش ملي را كه برخاسته از دانش افراد جامعه است به خرد و آنگاه ثروت ملي تبديل كند. بدون وجود اين مكانيسمها كه مي تواند فني ، اجتماعي ، اقتصادي و يا حتي سياسي باشد دانش فردي حداكثر در همان سطح دانش ملي خواهد ماند . خوشبختانه در كشور ما از دانش فردي مناسبي برخورداريم . تعداد دانشمندان و فرهيختگان كشورمان در مقايسه با بسياري از كشورهاي همتراز بيشتر است . اما چرا اين دانش در چرخه ثروت ملي قرار نمي گيرد موضوعي است كه بايد به آن توجه گردد. گفته مي شود كه در چند سال اخير مشاركت ايران در علم جهاني 12 برابر شده است ليكن به يقين اين علم به خرد و ثروت ملي تبديل نشده است . البته اين تنها دانشمندان نيستند كه بتوانند اين مهم را انجام دهند بلكه مكانيسم اين دگرگونيها بر همكنشهاي ديگري نياز دارد كه ساختار توسعه علمي - اقتصادي كشور بايد به آن بپردازد.

گزارش دومين همايــش علوم خاك ايران *

دومين همايش علوم خاك ايران به همت گروه خاكشناسي دانشگاه صنعتي اصفهان و به دبيري آقاي دكتر جلاليان مدير محترم گروه خاكشناسي دانشگاه پنجشنبه 28/8/83 در سالن اجتماعات دانشكده كشاورزي دانشگاه صنعتي اصفهان و با شركت مديران گروههاي خاكشناسي دانشگاههاي كشور ، روساي بخشهاي تحقيقات خاك و آب مراكز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي ، اعضاي افتخاري انجمن ، دانشجويان گروه خاكشناسي دانشگاه صنعتي اصفهان برگزار گرديد. پس از قرائت كلام ا… مجيد آقاي دكتر آهون منش معاون محترم وزير و رئيس سازمان تحقيقات و آموزش كشاورزي وزارت جهاد كشاورزي به ذكر نكات ارزنده اي در مورد اين نوع همايش ها براي هماهنگي دستگاههاي اجرايي ، تحقيقاتي وآموزشي در روند توسعه كشور پرداختند. در همايش دوم علاوه بر موسسه تحقيقات خاك وآب از دو مركز تحقيقاتي ملي مرتبط با خاك يعني مركز تحقيقات حفاظت خاك و آبخيزداري و مركز تحقيقات ملي شوري دعوت بعمل آمد تا به معرفي دستگاه مربوطه و دستاوردهاي آن بپردازند.

آقايان دكتر ملكوتي سرپرست محترم موسسه تحقيقات خاك و آب ، دكتر مهديان معاون محترم پژوهشي مركز تحقيقات حفاظت خاك و آبخيزداري و دكتر چراغي رئيس محترم مركز ملي تحقيقات شوري گزارش خود را ارائه كردند. آقاي دكتر جلاليان به عنوان مدير گروه خاكشناسي به ذكر مسائل آموزشي گروههاي خاك شناسي پرداخته و نماينده محترم انجمن علمي دانشجويان گروه خاكشناسي دانشكده كشاورزي دانشگاه اصفهان نيزبه نقش انجمن هاي علمي دانشجويي در پويايي برنامه هاي آموزشي ، تحقيقات وارتباطات خانواده علوم خاك پرداختند. از آنجا كه در همايش اول بر تشكيل كميته هاي تخصصي انجمن تاكيد فراوان شده بود در قسمت دوم برنامه همايش مسئولان محترم كميته هاي پنج گانه تخصصي انجمن علوم خاك به تشريح فعاليتهاي خود پرداختند. ازمجموع مباحث مطرح شده طي همايش به محورهاي زير مي توان اشاره نمود كه بايستي در دستوركار آتي هيات مديره انجمن و كميته هاي تخصصي آن قرار گيرد:

  ·  توجه به مسائل سنتي و مدرنيته براي حفظ سنتهاي كشاورزي و خاكشناسي در راستاي كشاورزي پايدار

  ·  توجه به بخش خصوصي (توليد كنندگان كود ، آزمايشگاهها و  ) براي ارتقاء امور خاك

  ·  كاهش دروس تخصصي كارشناسي خاكشناسي ، رفتن به سمت خاك و محيط زيست و استفاده از GIS و RS

  ·  ايجاد تفكر منطقه اي در دوره هاي تحصيلات تكميلي ، نه يكسان براي همه دانشگاهها

  ·   افزايش روحيه كارتيمي در قالب برنامه آموزشي در طول دوره تحصيل

  ·   تغيير شيوه انتخاب دانشجويي كارشناسي ارشد

 ·  شفافيت اولويت‏ها  برنامه هاي تحقيقاتي در موسسات و مراكز تحقيقاتي

  ·  لزوم سياستگذاري منسجم ،مستمر و پايه‏اي در بخش خاكشناسي كشور (كوتاه مدت ، ميان مدت و دراز مدت )

  ·  لزوم سياستگذاري منسجم و مستمر در ارتباط با برنامه هاي حفاظت خاك وآبخيزداري

  ·  تعيين جايگاه متخصصين خاكشناسي در پروژه هاي منابع طبيعي ازطريق سازمان نظام مهندسي كشاورزي و      منابع طبيعي

  ·  بازنگري نقشه هاي موجود خاكشناسي و تعيين كميته اي براي نامگذاري خاك بطور هماهنگ

  ·  پيشنهاد تشكيل سازمان حفاظت خاك (مطالعاتي و تحقيقاتي )

   · هماهنگي بين بخشهاي تحقيقاتي در كشور و لزوم پرداختن به آن

  ·  وجود خلاء هاي قانوني در امور خاك و لزوم تشكيل كميته اي در ارتباط با مسائل قانوني خاك

  ·    وارد كردن بخش اجرا و خصوصي در كميته هاي تخصصي انجمن

  ·  طراحي سيماي انجمن فعال (ارتباط با دولت و مجلس ، ارتباط محققين با يكديگر، نظارت بر روند علوم خاك در كشور ، برقراري ارتباطات بين المللي )

  · توجه جدي به مديريت خاك Soil Management

  ·  نياز به وجود «توپخانه فكر» Think thank و تعريف نقش علوم خاك براي كشور بگونه اي كه پس از آن كشور بدنبال استفاده از اين پتانسيل باشد.

  ·  لزوم بازنگري در برنامه آموزشي گروه هاي خاكشناسي به منظور كار آمد شدن آنها و پاسخگويي به مسائل روز كشور

  ·  تغيير شيوه انتخابات انجمن به گونه اي كه قبل از انتخابات ، كانديداها وبرنامه هاي آنها به اعضاء انجمن           معرفي  شوند.

   ·  استفاده بيشتر از انجمن هاي علمي دانشجويي

   ·   بازنگري اساسنامه براي درج انجمنهاي علمي دانشجويي

   ·  تغيير نام رشته مهندسي خاكشناسي به مهندسي علوم خاك

   ·  تغيير مسئولين كميته هاي تخصصي به جوانان ( تجربه انجمن هيدروليك ) و استفاده از تجربه پيشكسوتان براي هر چه فعال تر شدن كميته ها

   ·  ارزيابي كنگره هاي علوم خاك

*تهيه کننده: آقاي مهندس محمد رضا بلالي دبير انجمن علوم خاك ايران

هم انديشي اعضاي كميته بيولوژي خاك انجمن علوم خاك ايران

هشتم بهمن 1383

نخستين هم انديشي اعضاي كميته تخصصي بيولوژي خاك انجمن خاك علوم ايران در تاريخ پنجشنبه 8 بهمن 1383 با حضور آقاي دكتر روزيطلب رياست انجمن علوم خاك ايران ، خانم دكتر ناهيد صالح راستين استاد دانشگاه تهران و رياست كميته تخصصي بيولوژي خاك و اعضاي اين كميته از دانشگاههاي مختلف و موسسات تحقيقاتي كشور در موسسه تحقيقات خاك و آب تشكيل گرديد. مراسم از ساعت 9 صبح با تلاوت آياتي از كلام ا… مجيد آغاز گرديد . سپس جناب آقاي دكتر خاوازي معاون كميته به معرفي شركت كنندگان و رشته تخصصي آنها پرداختند. در ادامه آقاي دكتر روزيطلب ضمن خير مقدم به اعضاي شركت كننده پيرامون پيشرفتهاي جهاني صورت گرفته در رشته خاكشناسي و تاكيد بر ريز جانداران موجود در خاك و نقش آنها در پويايي سيستم خاك و همچنين تاكيد بر نقش و جايگاه كميته هاي تخصصي انجمن علوم خاك به منظور تعيين اولويت هاي پژوهشي مطالبي را عنوان نمودند. آقاي دكتر ملكوتي رياست موسسه تحقيقات خاك وآب طي سخناني به روند شكل گيري بخش تحقيقات بيولوژي خاك در موسسه و طرحهاي تحقيقاتي و دانش هاي فني كسب شده در اين بخش اشاره نمودند . آنگاه حاضرين به سخنان خانم دكتر ناهيد صالح راستين در رابطه با روند توسعه و شكل گيري علم بيولوژي خاك در كشور گوش سپردند . ايشان با ذكر اين مطلب كه در واقع صحبت از علم بيولوژي خاك در كشور و چگونگي توسعه و سازمان دهي آن با زندگي ايشان عجين شده است و به نوعي ذكر خاطرات ايشان از سالهاي دور تا كنون مي باشد به مشكلات و موانعي كه براي رسانيدن علم بيولوژي خاك به جايگاه واقعي آن روبرو بوده اند اشاره نموده و توسعه اين علم را با تربيت نيروهاي متخصص در سطح كارشناسي ارشد ودكتري كه هم اكنون در بخش بيولوژي خاك موسسه تحقيقات خاك و آب ودانشگاهها و موسسات تحقيقاتي مشغول خدمت مي باشند مورد بحث و بررسي قرار دادند.

جلسه هم اندشي با دو عنوان سخنراني: «مروري بر تحقيقات قارچ هاي مفيد خاكزي در ايران با تاكيد بر قارچهاي آربسكولار مايكورايزا» به وسيله آقاي دكتر ناصر علي اصغر زاده از دانشگاه تبريز و «مروري بر تحقيقات آنزيم هاي خاك در ايران » به وسيله آقاي دكتر فرشيد نوربخش از دانشگاه صنعتي اصفهان ادامه يافت. پس از اتمام پرسش و پاسخ ، جلسه براي مراسم اقامه نماز وصرف نهار تعطيل گرديد.

در بعدازظهر جلسه با سخنراني آقاي دكتر هادي اسدي رحماني از بخش تحقيقات بيولوژي خاك موسسه تحقيقات خاك و آب پيرامون «مروري بر تحقيقات باكتريهاي مفيد خاكزي در ايران » آغاز گرديد. سخنران بعدي آقاي دكتر احمد اصغر زاده از بخش تحقيقات بيولوژي خاك موسسه تحقيقات خاك و آب بودند. ايشان نيز پيرامون «استفاده از ماركرهاي مولكولي بيولوژي خاك» مطالبي را براي حاضرين عنوان نمودند. در جلسه بحث آزاد كه با هدايت خانم دكتر ناهيد صالح راستين وآقايان دكتر خاوازي و دكتر اسدي به عنوان اعضاي پانل آغاز گرديد به بحث و بررسي درباره اولويتهاي تحقيقاتي بيولوژي خاك در ايران پرداخته شد كه نتيجه آن تشكيل پنج گروه كاري با عناوين زير بود :

1)كميته تعيين اولويتهاي تحقيقاتي در زمينه باكتريهاي مفيد خاكزي به سرپرستي آقاي دكتر اسدي رحماني

2)كميته تعيين اولويت هاي تحقيقاتي در زمينه زيست پالايي Bioremediation به سرپرستي آقاي دكتر امير لكزيان

3)كميته تعيين اولويت هاي تحقيقاتي در زمينه آنزيم هاي خاك به سرپرستي آقاي دكتر صفري

4)كميته تعيين اولويتهاي تحقيقاتي در زمينه قارچهاي ميكروريز اربسكولار به سرپرستي آقاي دكتر رجالي

5)كميته تعيين اولويت هاي تحقيقاتي در زمينه كمپوست به سرپرستي آقاي دكتر اصغر زاده بود.

مقرر گرديد اين پنج گروه كاري ، اولويتهاي تحقيقاتي در زمينه هاي مختلف بيولوژي خاك را در جلسه بعدي هم انديشي ارائه نمايند.

همچنين تهيه واژه نامه اي در مورد بيولوژي خاك در دستور كار قرار گرفت كه آقايان دكتر حسين بشارتي ، دكتر عليرضا فلاح و مهندس هوشنگ خسروي در اين رابطه اعلام آمادگي نمودند. همچنين در مورد تهيه اطلاعات لازم براي طراحي سايت اطلاعاتي كميته تخصصي بيولوژي خاك آقاي مهندس حسين ارزانش و خانم مهندس مژگان سپهري اعلام آمادگي نمودند.

كود بيولوژيك و دانش فني بدست آمده در بخش تحقيقات بيولوژي خاك موسسه

تحقيقات خاك و آب*[1]

كودهاي بيولوژيك مواد نگهدارنده اي با انبوه متراكم يك يا چند نوع ارگانيسم مفيد خاكزي و يا بصورت فرآورده متابوليك اين موجودات مي باشند كه صرفا به منظور تامين عناصر غذايي مورد نياز گياه توليد مي شوند.

نخستين كود ميكروبي با نام تجاري نيتراژين (حاوي باكتري رايزوبيوم) حدود يك قرن پيش در سال 1895 براي فروش عرضه شد. متعاقب آن مراكز متعددي كار توليد گونه هاي مختلف رايزوبيوم و برخي باكتريهاي ديگر را آغاز كردند. در ايران سابقه كودهاي بيولوژيك تنها به استفاده از مايه  تلقيح سويا محدود بود كه قبل از انقلاب از آمريكا و پس از انقلاب از استراليا وارد مي گرديد. با تاسيس بخش تحقيقات بيولوژي خاك تلاش در جهت رسيدن به دانش فني توليد انواع كودهاي بيولوژيك در دستور كار اين بخش قرار گرفت.

دانش فني عبارت از دستورالعملي است كه از نتايج يك پروژه يا طرح تحقيقاتي استخراج مي گردد و به واسطه اين دستورالعمل همه ابزارها ، روشها و مواد مورد نياز براي توليد انبوه فرآورده مورد نظر پروژه يا طرح مذكور بيان مي گردد.

بخش تحقيقات بيولوژي خاك در مدت ده سال فعاليت خود موفق به انجام طرحهاي پژوهشي متعددي در زمينه كودهاي بيولوژيك گرديده است كه حاصل اين تحقيقات ثبت ده فقره دانش فني به شرح زير مي باشد. برخي از اين دانش هاي فني از جمله كود ميكروبي فسفاته گرانوله و مايه تلقيح تيوباسيلوس در حال حاضر به وسيله بخش خصوصي خريداري شده و در مقياس گسترده توليد مي گردد.

1-دانش فني توليد مايه تلقيح سويا

2-دانش فني توليد مايه تلقيح تيوباسيلوس

3-دانش فني توليد مايه تلقيح لوبيا

4-دانش فني توليد مايه تلقيح نخود

5-دانش فني ماده حامل (Carrier) براي توليد انواع مايه تلقيح

6-دانش فني توليد كود ميكروبي فسفاته گرانوله

7-دانش فني توليد مايه تلقيح سويا براي مناطق گرم

8-دانش فني توليد انبوه قارچهاي ميكوريز

9-دانش فني توليد مايه تلقيح باكتريهاي ريشه زا براي توليد انواع نهال (جايگزين هورمون IBA)

10-دانش فني توليد مايه تلقيح باكتريهاي ازتوباكتر فسفاتي (آزوفسفين)

 * گروه بيولوژي موسسه تحقيقات خاك و آب

خــــاك در فرهـــنگ مـــردم (بخش دوم)

غلامحسين حق نيا

ارزش خاك

از زمان تمدنهاي نخستين، خاك همواره به صورت چيزي براي اجر و پاداش بكار رفته است. براي مثال سربازان در هنگام بازنشستگي زمين به عنوان پاداش دريافت مي كردند. زمين نوعي سرمايه گذاري بلند مدت بشمار مي رفت كه عمر آن از صاحبش بسيار بيشتر بوده است.

        ·  بجاي مشتي پر از طلا بهتر است مشتي پر از خاك داشت (تركيه)

        ·  آنچه كه خاك فراهم مي كند، هيچكس حتي سلطان نمي تواند بدهد (تركيه)

        · خاك از طلا با ارزش تر است (استوني)

        ·  يك زمين تخريب شده بهتر از گم شده است (هلند)

        ·  همانگونه از اسبي كه به شما تعلق ندارد پايين مي آييد زمين را هم كه در تملك شما نيست بايد ترك كنيد     (اريتره)

        · تاك را از خاك خوب و دختر را از مادر خوب و اصيل انتخاب كن (چين)

        · در بهاران كي شود سر سبز سنگ           خاك شو تا گل برويي رنگ رنگ (ايران)

        · دانه چو طفلي است در آغوش خاك     روز و شب اين طفل به نشو و نماست (پروين اعتصامي)

        · خاك وطن از ملك سليمان خوشتر (ايران) 

        · خاك پايت را فلك گر تاج سر خواند مرنج     نرخ گوهر نشكند هرگز به طعن مشتري (اين بمين)

        · خاك در خواب مايه روزي است          برزگر را دليل بهروزيست (سنايي)

وظيفه براي مراقبت از خاك

در اين موضوع نيز ضرب المثلهاي زيادي مي توان يافت كه بر كار سخت و احتياط روي خاك تاكيد دارد و از پيامدهاي مديريت نادرست يا بي توجهي به خاك بر حذر مي دارد. به چند مورد زير توجه كنيد.

  · خاك، تشنه خون جنگجويان نيست ليكن خواهان شيريني كار انسان است (برزيل)

  ·  تا زماني كه خورشيد هنوز در آسمان مي درخشد، بگذار مردم تلاش كنند تا خاك زنده بماند (هاوايي)

  ·  اين زمين را، از نياكان به ارث نبرده ايم، بلكه آنرا از فرزندانمان به امانت گرفته ايم (كنيا و آمريكا)

  · همه كالاهاي خاكي به امانت نزد ماست (عربستان)

  · به خاك خيانت مكن، پاسخ ترا خواهد داد (چين)

  ·  كسي كه تنها به بهشت نگاه مي كند به سادگي ممكن است روي زمين بيني خود را بشكند. (جمهوري چك)

  ·  اگر مي خواهي مزرعه خوشبختي خود را توسعه بدهي خاك قلبت را هموار كن (چين)

صداي گريه زمين

خاك . . .

بار سفر است

پرنده

از باغ گذشت

قلب درخت از شاخه افتاد

و ماه

صداي گريه زمين را شنيد

در اين سالها من

هيچ كس را

در هيچ گذرگاهي نديدم

براي خاك

پرنده

و درخت

گونه هايش خيس باشد.

باد مي آيد

باد مي آيد

ابرها جمع مي شوند

تا خورشيد

نبيند

ويراني زمينش را

پس از باران

از مجموعه پرويز روزخش با نام " چهره ي زمين پيدا نيست"

آشــــنايي با AREO

AREO[1] مخفف سازمان تحقيقات و آموزش كشاورزي و وابسته به وزارت جهاد كشاورزي است. بيش

 از نيم قرن است كه اين سازمان به فعاليتهاي گسترده پژوهشي در زمينه كشاورزي و رشته هاي وابسته به

 آن مانند زراعت، باغباني، پروش ماهي، دامپروري، خاك، آب ، جنگل ، مرتع، منابع طبيعي وتوليد

واكسن و سرم مي‏پردازد.

هم اكنون AREO از يك شبكه مطلوب با  25 موسسه و مركز تحقيقات ملي، 30 مركز تحقيقات استاني،

 75 مركز آموزش ملي و استاني و بيش از 300 ايستگاه تحقيقاتي تشكيل شده كه همه  نواحي كشاورزي

– اكولوژيكي كشور را پوشش مي‏دهد.

اين سازمان همكاريهاي گسترده اي با بيشتر مراكز تحقيقاتي بين المللي و منطقه‏اي و بسياري از نظامهاي

 تحقيقات كشاورزي ملي (NARS[2]) كشور هاي در حال توسعه دارد و يكديگر را در تبادل ژرم پلاسم ،

 انجام پروژه هاي پژوهشي مشترك و تبادل كارشناس ياري مي دهند.

AREO تاكنون تفاهم نامه هايي را براي همكاريهاي علمي با 8 مركز تحقيقات كشاورزي بين المللي

 امضاء كرده است كه همه آنها زير چتر و حمايت CGIAR [3] يا گروه مشورتي تحقيقات بين المللي

 كشاورزي فعاليت دارند. ICARDA[4] و IWMI[5] دفتر نمايندگيهاي خود را در تهران دائر كرده اند.

AREO همچنين همكاريهاي نزديكي با دو موسسه منطقه اي AARINENA[6] و [7]APPAAROI

دارد و به گونه اي فعال در پيشبرد سهم منطقه در زمينه پژوهش و توسعه كشاورزي مشاركت دارد.

در خلال چند سال گذشته نتايج پژوهشي اين سازمان به دستاوردهاي مهمي در توليد محصولات كشاورزي

 مانند گندم، برنج، چغندرقند، ذرت و دانه هاي روغني انجاميده است.

 
________________________________________________________

اخبار

دوره دكترا در دانشگاه شهر كرد

اطلاع يافتيم كه شوراي عالي گسترش دانشگاهها موافقت قطعي خود را با راه اندازي دوره دكتراي

(ph.D) خاك شناسي در دانشگاه شهر كرد ابلاغ نموده است. به همكارانمان در گروه خاك شناسي

 دانشگاه شهر كرد تبريك مي گوئيم و در كار بزرگ و مهمي كه در پيش دارند برايشان آرزوي موفقيت

 داريم.

بررسي و ارزيابي مقاله هاي كنگره نهم

      تعداد 60 نفر از اعضاي هيات علمي برجسته دانشگاهها و مراكز تحقيقاتي كشور با حكم رياست انجمن

 علوم خاك ايران به عنوان كميته علمي برگزيده شده بودند از تاريخ 14 لغايت 16 ارديبهشت ماه در مركز

 تحقيقات منابع طبيعي دكتر جوانشير (كرج) گرد هم آمدند و به بررسي وارزيابي 1300 مقاله پرداختند كه

 براي ارائه در نهمين كنگره علوم خاك ايران و اولين همايش فرسايش و رسوب به دفتر دبيرخانه رسيده بود.

 جوائز و تشويق نامه ها

-  طي حكمي از سوي رياست محترم جمهوري آقاي دكتر احمد گلچين به عضويت هيات امنا و كميسيون دايمي

 دانشگاه منطقه زنجان منصوب گرديدند.

-  از سوي رئيس جمهور رتبه دوم پژوهشهاي توسعه اي به آقاي دكتر محمد جعفر ملكوتي اهدا گرديد. آقاي دكتر ملكوتي همچنين به عنوان نخستين دانشمند ايراني موفق به دريافت جايزه فرهنگستان علوم براي جهان سوم

 (TWAS) شده اند.

-  آقاي مهندس وفا توشيح عضو هيات علمي بخش تحقيقات خاك به عنوان پژوهشگر نمونه در گروههاي بررسي 

    پروژه ها و طرحهاي تحقيقاتي موسسه تحقيقات خاك و آب جايزه خود را دريافت كردند.

-  آقاي مهندس حميدرضا رحماني از بخش تحقيقات خاك و آب مركز تحقيقات كشاورزي ومنابع طبيعي به عنوان

     پژوهشگر برگزيده استان در سال 1383 معرفي شدند.

-  آقاي غلامحسين حق نيا عضو هيات علمي دانشگاه فردوسي مشهد به عنوان استاد نمونه دانشگاه معرفي شدند

     و از سوي رياست دانشگاه جايزه و لوح تقدير به ايشان اهدا گرديد.

-  بخش تحقيقات خاك و آب مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي قزوين در سال 83 عنوان نخست كشوري

 را در ميان بخشهاي تحقيقات خاك و آب همتراز كشور كسب  و از رياست موسسه لوح تقدير دريافت نمود. همچنين آقاي مهندس محمد بيگي در ميان بخشهاي تحقيقات خاك و آب استان به عنوان پژوهشگر نمونه شناخته شد و از سوي رياست موسسه به ايشان لوح تقدير اهدا گرديد.

-  توفيق روزافزون اين همكاران گرامي را از خداوند متعال خواهانيم و اميدواريم با بهره گيري از توانمنديها،

 تجارب علمي و دستاوردهاي پژوهشي اين عزيزان شاهد تحول بيشتر در توسعه پايدار كشورمان باشيم.

بازنشستگي

از اروميه خبردار شديم كه اخيرا همكارمان آقاي دكتر خسرو الياس آذر به افتخار بازنشستگي نائل شده اند. به

 ايشان خسته نباشيد مي گوئيم و تلاشهاي بيدريغ نامبرده در طول سالها به منظور آموزش جوانان كه با نوشته ها

 و پژوهش هاي ايشان در راستاي ارتقاي علم خاك در ايران همراه است ارج مي نهيم و براي اين همكار گرامي

 آرزوي سلامت و بهروزي داريم.

معرفي گروه خاكشناسي دانشكده كشاورزي دانشگاه زنجان

گروه خاكشناسي در حال حاضر داراي 6 عضو هيئت علمي دكترا است كه در آينده نزديك يك نفر دكتراي ديگر

 به اين گروه ملحق خواهد شد، ضمنا دو نفر كارشناس درآزمايشگاه گروه مشغول فعاليت مي باشند. اسامي

 اعضاي گروه به شرح زيراست :

1-دكتر احمد گلچين  - دكتراي بيوشيمي و حاصلخيزي خاك از استراليا.

2-دكتر احمد حيدري - دكتراي پيدايش و رده بندي خاك از دانشگاه تهران

3-دكتر محمد حسين محمدي - دكتراي فيزيك خاك از دانشگاه تهران

4-آقاي عليرضا واعظي- دانشجوي دكتراي فرسايش خاك از دانشگاه تربيت مدرس

5-آقاي داوود فرج زاده - دانشجوي دكتراي بيولوژيك خاك از دانشگاه تبريز

6-دكتر مهرداد سبحاني - دكتراي آبخيزداري

7-دكتر علي حاج ابوالفتح - دكتراي كاني شناسي از آلمان

8-مهندس علي بيات - كارشناس آزمايشگاه

9-مهندس فرزانه حسيني - كارشناس آزمايشگاه

از مهرماه سال 82 گروه خاكشناسي دانشگاه زنجان اقدام به پذيرش دانشجو در مقطع كارشناسي ارشددر رشته

 شيمي و حاصلخيزي خاك نمود كه دانشجويان اين دوره در تابستان سال جاري فارغ التحصيل خواهند شد.

اين گروه در حال حاضر مشغول مذاكره براي ايجاد دوره دكتري مشترك با كشور استراليا مي باشد.

تجهيزات آزمايشگاهي موجود گروه عبارتند از : دستگاه اتميك ابزروپشن ، اسپكتروفتومتر ، دستگاه كجلدال ،

 فليم فتومتر ، CHNS-O آنالايزر ، ميكروسكوپهاي تحقيقاتي ، دستگاه صفحه فشار (Pressure plate) ،

 دستگاه تعيين نفوذ پذيري خاك - XRD پيشرفته - ميكروسكوپ پلاريزان ، هيدروچك فوتومتر ، دستگاه كاسا

 گرانده و حد رواني خاك - انكوباتور معمولي و گاز كربنيك دار ، فريز دراير - روتاري اوايوريتور - اتوكلاو

 خشك و مرطوب.

كنـــگره ها سمپوزيومـــها

-    نهمين كنگره علوم خاك ايران از 6 لغايت 9 شهريور 1384 كرج ،     info@scwmri.ac.ir

-  تاثير انسان بر كيفيت خاك در مناطق خشك ونيمه خشك 22 تا 26 شهريور1384 . دانشگاه صنعتي اصفهان       www.iut.ac.ir/cesoil

-  چهارمين كنگره علوم باغباني ايران 24 لغايت 28 مردادماه 1384 . دانشگاه فردوسي مشهد  ihc84@ferdowsi.um.ac.ir

-  همايش خردورزان ، بزرگداشت و تجليل انديشمندان ، دانشمندان و محققان جوان كشور. انجمن ملي نخبگان ايران ، تهران    confrence@iea.ir      www.iea.ir    

-  دومين كنگره بهره برداري از منابع تجديد شونده و باز يافت در كشاورزي . 18-19 آبان 1384.  دانشكده كشاورزي دانشگاه آزاد اسلامي واحد خوراسگان اصفهان          crra@khuisf.ac.ir 

فهرست كتابهـــاي خاك شـــناسي

تازه های کتاب

فيزيك خاك

فيزيك خاك شاخه اي از علم خاك است كه به تشريح ويژگيهاي فيزيكي خاك و اندازه گيري ، پيش بيني و كنترل فرايندهاي فيزيكي مي پردازد كه در خاك رخ مي دهد . فيزيك خاك به اندازه اي پيچيده و متنوع است كه هر كس بخواهد به آن وارد شود در ابتدا بايد هدف خود را مشخص نمايد. در غير اينصورت امكان ارائه همه مطالب برايش امكان پذير نخواهد بود. در اين كتاب نويسنده ازديدگاه كشاورزي و آبياري وارد شده و بيشتربركاربردهاي فيزيك خاك در كشاورزي تأكيد دارد.

هدف از نوشتن اين كتاب تنظيم مطالبي بوده است كه بتواند اساس سر فصل هاي دروس فيزيك خاك براي دانشجويان دوره كارشناسي و كارشناسي ارشد در رشته هاي مربوطه را در بر گيرد. برداشت چنين است كه  درس فيزيك خاك بايد به صورت ساده و قابل درك به دور از ارائه فرمولها و معادله هاي پيچيده رياضي كه اكثر دانشجويان خاك شناسي از آن پرهيز دارند ارائه شود. برداشتهاي اصلي نويسنده از كتاب فيزيك خاك زيست محيطي نوشته دكتر دانيل هيلل بوده و بر حسب ضرورت مطالبي به آن افزوده يا حذف شده است.

در چند فصل اول كتاب اجزاي اساسي خاك ، بافت خاك و سطح ويژه رس و رفتار آن در خاك و ساختمان خاك آمده است. فصلهاي بعدي به رطوبت و انرژي آب در خاك و حركت آب در خاك اشباع و غير اشباع اختصاص دارد. دماي خاك و جريان گرما ، تهويه و هواي خاك وتبخير از سطح خاك فصلهاي ديگري از اين كتاب را در بر مي گيرد. در فصلهاي پاياني ديناميك خاك ، حركت املاح در خاك آبهاي زير زميني و زهكشي و تغييرات موضعي خصوصيات خاك بحث شده است . وجود واژه نامه و پرسشها و مسايل از ديگر ويژگي هاي مفيداين كتاب بشمار مي رود.

یادنامه

باكمال تاسف در سال گذشته جامعــــه خاك شناسي ايران يكي از پيشكســــوتان خود را از دست داد. شادروان دكتر علي نگارستان از اساتيد برجسته و چهره سرشناس دانشگاه تهران بود كه خاكشـــناسي ايران مديون فعاليتها و خدمات آموزشي و پژوهشي ايشان است. اين ضايعه را به خانواده محترم آن مرحوم و دوستان و آشنايان تسليت مي گوييم.

يادي از مرحوم دكتر علي نگارســـــتان

 استاد بازنشسته گروه خاكشناسي دانشگاه تهران

     مرحوم دكتر علي نگارستان استاد فقيد گروه  خاكشناسي دانشـگاه تهران در سال 1309 ديده  به جهان گشــــودند و پس از طي تحـصيلات  ابتدايي و دبيرســـتان وارد دانشكده كشاورزي دانشگاه تهران شدند .

در سال 1334 از اين دانشگاه فارغ التحصيل گرديدند و در سال 1339 به استخدام دانشكده در آمدند. سپس با استفاده از بورس تحصيلي در سال 1343 عازم كشور فرانسه شدند و موفق به اخذ مدرك دكتري در خاكشناسي از دانشگاه سوربن گرديدند. در سال 1349 به كشور مراجعت نمودند و در سال 1350 به مقام استادياري ارتقاء يافتند.

      ايشان در سمت هاي مختلف اجرايي و امور آموزشي و پژوهشي منشاء خدمات موثري بودند  و علاوه بر تدريس دروس شيمي خاك ، خاكشناسي خصوصي ، كلوئيدهاي خاك در دوره كارشناسي ارشد ، راهنمايي پروژه و راهنمايي و مشاورت 18 پايان نامه كارشناسي ارشد به ترجمه دو جلد كليات خاكشناسي با همكاري آقايان دكتر رفاهي و دكتر زرين كفش اقدام نمودند.

مهمترين سمت هاي اجرايي مرحوم دكتر علي نگارستان عبارتند بودند از :

-         سرپرست امور دانشجويي دانشكده كشاورزي

-         قائم مقام معاونت دانشجويي دانشكده

-         مديريت گروه در چند دوره

-         معاون اداري ومالي دانشكده كشاورزي

-         همكاري با ستاد انقلاب فرهنگي و شورايعالي برنامه ريزي

-         شركت در كميته طرحهاي عمراني

-         دبير سومين كنگره علوم خاك ايران

مرحوم دكتر نگارستان از چهره هاي متواضع ، فروتن ودلسوز بودند و با جديت و دقت خاصي وظايف محوله را انجام مي دادند . ايشان در سال 1373 به افتخار بازنشستگي نايل آمدند و در مرداد ماه 1383 دعوت حق را لبيك گفتند. ولي ياد و خاطره ايشان هرگز فراموش نخواهد شد.

از مرحوم دكتر نگارستان دو فرزند پسر آقايان دكتر فرزين نگارستان عضو محترم هيأت علمي دانشكده هنرهاي زيبا دانشگاه تهران و دكتر حسين نگارستان عضو هيأت علمي وزارت جهاد كشاورزي و يك فرزند دختر به يادگار مانده است.

فرم اشتراک